Կարեկցա՞նք, թե՞ բռնություն. ժամանակակից տղամարդու կերպարը հայ երիտասարդների աչքերով

Մի կողմից՝ կարեկցանք և պատասխանատվություն, մյուս կողմից՝ ավանդական կարծրատիպեր. սա է այն հիմնական բացահայտումը, որը արվել է «Դրական առնականություն 2.0» ծրագրի շրջանակում իրականացված նոր հետազոտությամբ: Ավելի քան 2000 երիտասարդների շրջանում իրականացված այս հարցումը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում տղամարդու կերպարի մասին պատկերացումները փոխվում են: 16-25 տարեկան երիտասարդները՝ և՛ տղաները, և՛ աղջիկները, թեև ավելի շատ են կարևորում կարեկցանքը, պատասխանատվությունը և բարությունը՝ ագրեսիայի փոխարեն, միևնույն ժամանակ զգալի թվով տղաներ դեռ հանդուրժող են ընտանեկան բռնության նկատմամբ։

Սեպտեմբերի 16-ին Երևանում ՄԱԿ-ի գրասենյակում տեղի է ունեցել հետազոտության արդյունքների ամփոփումն ու ծրագրի եզրափակիչ մամուլի ասուլիսը։ Այս ծրագիրն իրականացվել է TeensLIVE Հայաստան-ի կողմից՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի և ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի (UNAIDS) աջակցությամբ։

Հարցումը, որին մասնակցել է ավելի քան 2000 երիտասարդ, ցույց է տալիս, որ Հայաստանում տղամարդու կերպարը փոխվում է։ Երիտասարդները, հատկապես կանայք, առնականության մասին իրենց պատկերացումները կապում են ոչ թե ֆիզիկական ուժի, այլ ներքին որակների հետ։ Սակայն, այս դրական միտումի հետ մեկտեղ, հարցումը բացահայտել է, որ երիտասարդ տղամարդկանց զգալի մասը բռնությունը դեռ համարում է ընդունելի։ Կանանց 93%-ը կտրականապես մերժում է այն գաղափարը, թե «երբեմն արդարացի է, որ տղամարդը ծեծի իր կնոջը», մինչդեռ տղամարդկանց մոտ այս ցուցանիշը կազմում է 84%։ Այս տարբերությունը ենթադրում է, որ կանայք ավելի հավանական է, որ տեսնում են վնասակար առնական նորմերի և ընտանեկան բռնության միջև կապը, որը մերժում է տղամարդկանց մեծ մասը:

Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծել է, որ մինչ կանայք ավելի բարձր են գնահատում, որ տղամարդիկ հոգատար լինեն իրենց զուգընկերների և երեխաների նկատմամբ, տղամարդիկ ավելի հակված են առաջնահերթություն տալ ավանդական հատկանիշներին, ինչպիսիք են «պատիվը բռունցքներով պաշտպանելը» և զինվորական ծառայությունը։

Արդյունքները հաստատում են, որ ընտանիքը, ընկերները և հասարակությունն առնականության ընկալումների վրա հիմնական ազդեցություն ունեցողներն են։ Հետազոտությունը նաև ցույց է տվել, որ երիտասարդ տղամարդկանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն ունեն հայկական ավանդական մշակույթի կարծրատիպերը, մինչդեռ կանանց մոտ մեդիան և սոցիալական ցանցերն ավելի մեծ դերակատարում ունեն։

Արդյունքների հիման վրա ստեղծվել են նորարարական գործիքներ՝

• «Բարուժան» անվանումով արհեստական բանականությամբ աշխատող տելեգրամյան բոտ, որն օգնում է երիտասարդներին ստանալ տեղեկատվություն հոգեկան առողջության, գենդերային հավասարության և բռնության թեմաներով։
• Ուսումնական ուղեցույց՝ նախատեսված 7-10-րդ դասարանների աշակերտների համար՝ «Առողջ ապրելակերպ» դասընթացի շրջանակում։