ԳլխավորԼուր

Մահացել է արձակագիր Վահագն Գրիգորյանը

Արձակագիր Վահագն Գրիգորյանը

Սեպտեմբերի 23-ին՝ 84 տարեկանում կյանքից հեռացել է նշանավոր հայ արձակագիր, թարգմանիչ Վահագն Գրիգորյանը։

Ծնվել է 1942 թվականի մարտի 27-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Գրական ասպարեզում է 1960-ական թվականներից։

Գրիգորյանի գրական ժառանգությունն ընդգրկում է պատմվածքներ, վիպակներ, վեպեր և մանկական ստեղծագործություններ։ Նրա հեղինակած շուրջ երեք տասնյակ գրքերի շարքում են «Պողոս-Պետրոս», «Տեղատվություն», «Ադամամութ», «Ժամանակի գետը», «Ոստանի վերջին ճամփորդությունը» և այլ գործեր։

2009 թվականին «Ժամանակի գետը» վեպի համար արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակի։ Ավելի վաղ՝ 1984 թվականին, «Ադամամութ» վեպի համար արժանացել էր Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան մրցանակի, իսկ 2002 թվականին՝ Հայաստանի գրողների միության արձակի ամենամյա մրցանակի՝ «Թռչունի հոգին» ժողովածուի համար։

Գրական գործունեությանը զուգահեռ՝ Վահագն Գրիգորյանը նշանակալի աշխատանք է կատարել նաև թարգմանության բնագավառում՝ ռուսերենից և լիտվերենից հայերեն թարգմանելով Ալան Ալեքսանդր Միլնի «Վինի-Թուխը և բոլորը-բոլորը», Վասիլ Բիկովի «Ապրեինք մինչև լուսաբաց» և «Կոթող», Յոնաս Ավիժյուսի «Կորուսյալ օթևան», Յուզոաս Բալտաշիսի «Ասք Յազայի մասին» և այլ ստեղծագործություններ։

Գրողի գործերը թարգմանվել և հրատարակվել են նաև ռուսերեն, էստոներեն, լիտվերեն, բուլղարերեն, լեհերեն, սլովեներեն և այլ լեզուներով։ Նրա «Կարմիր ձյունը» և «Փակ սենյակը» վիպակներն առանձին գրքով լույս են տեսել էստոներեն, իսկ «Սպիտակ ագռավ» գիրքը՝ ռուսերեն։ «Ժամանակի գետը» վեպը թարգմանվել է նաև ռումիներեն։

Վահագն Գրիգորյանի ստեղծագործական ժառանգությունն առնչվում է նաև կինեմատոգրաֆիային. նրա վեպերի և վիպակների հիման վրա «Հայֆիլմ» կինոստուդիան նկարահանել է «Եվս հինգ օր», «Արյուն» և «Եվ կրկնվում է ամեն ինչ» գեղարվեստական ֆիլմերը, իսկ նրա գրած սցենարներով նկարահանվել են նաև մուլտիպլիկացիոն ֆիլմեր։

2022-ին Հանրային ռադիոյին տված հարցազրուցյում Գրիգորյանն ասում էր.

«Մեր սխալների արդյունքում հասել ենք այն օրվան, որ այսօր մենք ոչ թե բանակցությունների կողմ ենք, այլ բանակցությունների առարկա։ Մենք շատ հաճախ մեր անձնական շահով ենք առաջնորդվել։ Պետականության գաղափարի հանդեպ հատուկ վերաբերմունքը պետք է ուշադրություն դարձնել դպրոցներից։ Հայի հոգեբանությունը պիտի փոխվի, սա ոչ թե նացիոնալիզմ է, այլ քո գիտակցությունը, թե ով ես դու»։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ այստեղ։